MADDE 1- 7/11/1982 tarihli ve 2709 sayýlý Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 10 uncu maddesinin ikinci fýkrasýnýn sonuna “Bu maksatla alýnacak tedbirler esitlik ilkesine aykýrý olarak yorumlanamaz.” cümlesi ve ayný maddeye ikinci fýkradan sonra gelmek üzere asagýdaki fýkra eklenmis, devamýndaki fýkralar buna göre teselsül ettirilmistir. “Çocuklar, yaslýlar ve engelliler gibi özel surette korunmasý gerekenler için alýnacak tedbirler esitlik ilkesine aykýrý sayýlamaz.”
MADDE 2- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 20 nci maddesine asagýdaki fýkra eklenmistir. “Herkes, kendisiyle ilgili kisisel verilerin korunmasýný isteme hakkýna sahiptir. Bu hak; kisinin kendisiyle ilgili kisisel veriler hakkýnda bilgilendirilme, bu verilere erisme, bunlarýn düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçlarý dogrultusunda kullanýlýp kullanýlmadýgýný ögrenmeyi de kapsar. Kisisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kisinin açýk rýzasýyla islenebilir. Kisisel verilerin korunmasýna iliskin esas ve usuller kanunla düzenlenir.”
MADDE 3- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 23 üncü maddesinin üçüncü fýkrasý asagýdaki sekilde degistirilmistir. “Vatandasýn yurt dýsýna çýkma hürriyeti, ancak suç sorusturmasý veya kovusturmasý sebebiyle hâkim kararýna baglý olarak sýnýrlanabilir.”
MADDE 4- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 41 inci maddesinin kenar baslýgý “I. Ailenin korunmasý ve çocuk haklarý” seklinde degistirilmis ve maddeye asagýdaki fýkralar eklenmistir. “Her çocuk, yeterli himaye ve bakýmdan yararlanma, yüksek yararýna açýkça aykýrý olmadýkça, ana ve babasýyla kisisel ve dogrudan iliski kurma ve sürdürme hakkýna sahiptir. Devlet, çocuk istismarý, cinsellik ve siddete karsý çocuklarý koruyucu tedbirleri alýr.”
MADDE 5- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 53 üncü maddesinin kenar baslýgý “A. Toplu is sözlesmesi ve toplu sözlesme hakký” seklinde degistirilmis, üçüncü fýkrasý yürürlükten kaldýrýlmýs ve maddeye asagýdaki fýkralar eklenmistir. “Memurlar ve diger kamu görevlileri, toplu sözlesme yapma hakkýna sahiptirler. Toplu sözlesme yapýlmasý sýrasýnda uyusmazlýk çýkmasý halinde taraflar Uzlastýrma Kuruluna basvurabilir. Uzlastýrma Kurulu kararlarý kesindir ve toplu sözlesme hükmündedir. Toplu sözlesme hakkýnýn kapsamý, istisnalarý, toplu sözlesmeden yararlanacaklar,
toplu sözlesmenin yapýlma sekli, usulü ve yürürlügü, Uzlastýrma Kurulunun teskili, çalýsma usul ve esaslarý ile diger hususlar kanunla düzenlenir.”
2 / 9
MADDE 6- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 69 uncu maddesinin üçüncü, dördüncü, yedinci fýkralarý asagýdaki sekilde degistirilmis, altýncý fýkrasýnýn sonuna “Meclis çalýsmalarýndaki oy ve sözler, Mecliste ileri sürülen düsünceler ve Meclisçe baska bir karar alýnmadýkça bunlarýn Meclis dýsýnda tekrarý veya açýga vurulmasý ile idarenin eylem ve islemleri, odaklasmanýn tespitinde gözetilemez.” cümlesi eklenmis, dokuzuncu fýkrasýndaki “bes yýl” ibaresi “üç yýl” seklinde degistirilmis, dokuzuncu fýkrasýndaki “temelli” sözcükleri, onuncu fýkrasýndaki “temelli olarak” ibaresi ile besinci ve sekizinci fýkralarý yürürlükten kaldýrýlmýstýr.
“Siyasî partilerin gelir ve giderlerinin amaçlarýna uygun olmasý gereklidir. Bu kuralýn uygulanmasý kanunla düzenlenir. Siyasî partilerin malî denetimi Sayýstay tarafýndan yapýlýr. Sayýstayca siyasî partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunlugunun tespiti, bu hususun denetim yöntemleri ve aykýrýlýk halinde uygulanacak yaptýrýmlar kanunda gösterilir. Sayýstayýn bu denetim sonunda verecegi kararlar kesindir.
Siyasî partilerin kapatýlmasý, Yargýtay Cumhuriyet Bassavcýsýnýn talebi üzerine, Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan her bir siyasî partinin beser üye ile temsil edildigi ve Meclis Baskanýnýn baskanlýgýnda olusturulacak Komisyonun üye tam sayýsýnýn üçte iki çogunlugu ve gizli oyla verecegi izin üzerine açýlacak dava, Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara baglanýr. Komisyonun bu kararý, yargý denetimi dýsýndadýr. Reddedilen izin basvurusunda ileri sürülen sebepler, hiçbir sekilde yeni bir basvuruya konu olamaz.
Siyasî parti gruplarýnda ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde izin konusunda görüsme yapýlamaz ve karar alýnamaz.” “Anayasa Mahkemesi, yukarýdaki fýkraya göre kapatma yerine, dava konusu fiillerin agýrlýgýna göre ilgili siyasî partinin Devlet yardýmýndan kýsmen veya tamamen yoksun býrakýlmasýna karar verebilir. Devlet yardýmýndan yoksun býrakýlma, baglý oldugu kapatma davasýnýn ve kararýnýn usulüne tabi olup tek basýna dava konusu kýlýnamaz.”
MADDE 7- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 74 üncü maddesinin kenar baslýgý “VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine basvurma hakký” seklinde degistirilmis, üçüncü fýkrasý yürürlükten kaldýrýlmýs ve maddeye asagýdaki fýkralar eklenmistir. “Herkes bilgi edinme ve kamu denetçisine basvurma hakkýna sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanlýgýna baglý olarak kurulan Kamu Denetçiligi Kurumu idarenin isleyisiyle ilgili sikâyetleri inceler. Kamu Basdenetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan gizli oyla dört yýl için seçilir. Ýlk iki oylamada üye tamsayýsýnýn üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsayýsýnýn salt çogunlugu aranýr. Üçüncü oylamada salt çogunluk saglanamazsa, bu oylamada en çok oy alan
iki aday için dördüncü oylama yapýlýr; dördüncü oylamada en fazla oy alan aday seçilmis olur. Bu maddede sayýlan haklarýn kullanýlma biçimi, Kamu Denetçiligi Kurumunun kurulusu, görevi, çalýsmasý, inceleme sonucunda yapacagý islemler ile Kamu Basdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarýna iliskin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.”
MADDE 8 - Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 84 üncü maddesinin son fýkrasý yürürlükten kaldýrýlmýstýr.
3 / 9
MADDE 9- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 94 üncü maddesinin üçüncü fýkrasýnýn ikinci cümlesi asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“Ýlk seçilenlerin görev süresi iki yýldýr, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise o yasama döneminin sonuna kadar devam eder.”
MADDE 10- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 125 inci maddesinin ikinci fýkrasýna “Ancak, Yüksek Askeri Suranýn Silahlý Kuvvetlerden her türlü ilisik kesme kararlarýna karsý yargý yolu açýktýr.” cümlesi eklenmis, dördüncü fýkrasýnýn birinci cümlesi asagýdaki sekilde degistirilmistir. “Yargý yetkisi, idarî eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sýnýrlý olup, hiçbir surette yerindelik denetimi seklinde kullanýlamaz.”
MADDE 11- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 128 inci maddesinin ikinci fýkrasýna asagýdaki cümle eklenmistir. “Ancak, malî ve sosyal haklara iliskin toplu sözlesme hükümleri saklýdýr.”
MADDE 12- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 129 uncu maddesinin üçüncü fýkrasý asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“Disiplin kararlarý yargý denetimi dýsýnda býrakýlamaz.”
MADDE 13- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 144 üncü maddesi kenar baslýgýyla birlikte asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“G. Adalet hizmetlerinin denetimi
MADDE 144- Adalet hizmetleri ile savcýlarýn idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlýgýnca denetimi, adalet müfettisleri eliyle yapýlýr. Buna iliskin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.”
MADDE 14 - Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 145 inci maddesi asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“MADDE 145- Askerî yargý, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafýndan yürütülür. Bu mahkemeler; asker kisilerin, sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak isledikleri askerî suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler. Devletin güvenligine, anayasal düzene ve bu düzenin isleyisine karsý suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür. Savas hali haricinde, asker olmayan kisiler askerî mahkemelerde yargýlanamaz. Askerî mahkemelerin savas halinde hangi suçlar ve hangi kisiler bakýmýndan yetkili olduklarý; kuruluslarý ve gerektiginde bu mahkemelerde adlî yargý hâkim ve savcýlarýnýn görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir.
Askerî yargý organlarýnýn kurulusu, isleyisi, askerî hâkimlerin özlük isleri, askerî savcýlýk görevlerini yapan askerî hâkimlerin görevli bulunduklarý komutanlýkla iliskileri, mahkemelerin bagýmsýzlýgý ve hâkimlik teminatý esaslarýna göre kanunla düzenlenir.”
4 / 9
MADDE 15- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 146 ncý maddesi asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“MADDE 146. – Anayasa Mahkemesi ondokuz üyeden kurulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi; iki üyeyi Sayýstay Genel Kurulunun kendi baskan ve üyeleri arasýndan, her bos yer için gösterecekleri üçer aday içinden, bir üyeyi ise baro baskanlarýnýn avukatlar arasýndan gösterecekleri üçer aday içinden yapacagý gizli oylamayla seçer. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapýlacak bu seçimde, her bos üyelik için ilk oylamada üye tam sayýsýnýn üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayýsýnýn salt çogunlugu
aranýr. Ýkinci oylamada salt çogunluk saglanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapýlýr; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmis olur.
Cumhurbaskaný; üç üyeyi Yargýtay, iki üyeyi Danýstay, bir üyeyi Askeri Yüksek idare Mahkemesi genel kurullarýnca kendi baskan ve üyeleri arasýndan her bos yer için gösterecekleri üçer aday içinden; üç üyeyi Yüksekögretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yüksekögretim kurumlarý ögretim üyeleri arasýndan gösterecegi üçer aday içinden; bes üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar veya Anayasa Mahkemesi raportörleri arasýndan;
iki üyeyi ise yüksek ögrenim görmüs Türkiye Cumhuriyeti vatandaslarý arasýndan seçer. Yargýtay, Danýstay, Askerî Yüksek
--------------------------------------------------------------------------------
dare Mahkemesi ve Sayýstay genel kurullarýndan, Anayasa Mahkemesi üyeligine aday göstermek için yapýlacak seçimlerde, her bos üyelik için, bir üye ancak bir aday için oy kullanabilir; en fazla oy alan üç kisi aday gösterilmis sayýlýr.
Baro baskanlarýnýn avukatlar arasýndan gösterecekleri üç aday için yapýlacak seçimde de her bir baro baskaný ancak bir aday için oy kullanabilir ve en fazla oy alan üç kisi aday gösterilmis sayýlýr.
Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için, kýrkbes yasýn doldurulmus olmasý kaydýyla; yüksekögretim kurumlarý ögretim üyelerinin profesör veya doçent unvanýný kazanmýs, avukatlarýn en az yirmi yýl fiilen avukatlýk yapmýs, üst kademe yöneticilerinin yüksekögrenim görmüs ve en az yirmi yýl kamu hizmetinde fiilen çalýsmýs olmasý sarttýr.
Anayasa Mahkemesi üyeleri arasýndan gizli oyla ve üye tam sayýsýnýn salt çogunlugu ile dört yýl için bir Baskan ve üç daire baskaný seçilir. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Anayasa Mahkemesi üyeleri aslî görevleri dýsýnda resmi veya özel hiçbir görev alamazlar.”
MADDE 16 - Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 147 nci maddesinin kenar baslýgý “2. Üyelerin görev süresi ve üyeligin sona ermesi” seklinde, birinci fýkrasý ise asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“Anayasa Mahkemesi üyeleri oniki yýl için seçilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez. Anayasa Mahkemesi üyeleri altmýsbes yasýný doldurunca emekliye ayrýlýrlar. Zorunlu emeklilik yasýndan önce görev süresi dolan üyelerin baska bir görevde çalýsmalarý ve özlük isleri kanunla düzenlenir.”
MADDE 17- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 148 inci maddesinin birinci fýkrasýnýn birinci cümlesinin sonuna “ve anayasa sikâyeti basvurularýný karara baglar” ibaresi eklenmis, ayný maddenin altýncý fýkrasý “Yüce Divan kararlarýna yeniden inceleme basvurusu yapýlabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdigi kararlar kesindir.”karsý karar seklinde degistirilmis, maddeye ikinci fýkradan sonra gelmek üzere asagýdaki fýkralar eklenmis ve devamýndaki fýkralar buna göre teselsül ettirilmistir.
5 / 9
“Herkes, Avrupa Ýnsan Haklarý Sözlesmesi kapsamýndaki anayasal hak ve özgürlüklerden birinin kamu gücü tarafýndan ihlal edildigi iddiasýyla ve kanun yollarýnýn tüketilmis olmasý sartýyla Anayasa Mahkemesine basvurabilir. Anayasa sikâyetinde kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapýlamaz. Anayasa sikâyetine iliskin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.”
MADDE 18- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 149 uncu maddesi asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“MADDE 149. – Anayasa Mahkemesi, üç daire ve Genel Kurul halinde çalýsýr. Daireler, daire baþkanýnýn baskanlýgýnda dört üyenin katýlýmýyla toplanýr. Genel Kurul, Mahkeme Baskanýnýn baskanlýgýnda en az ondört üye ile toplanýr. Daireler ve Genel Kurul kararlarýný salt çogunlukla alýr. Anayasa sikâyetlerinin kabul edilebilirlik incelemesi için ön komisyonlar olusturulabilir.
Siyasî partilere iliskin dava ve basvurulara, iptal ve itiraz davalarý ile Yüce Divan sýfatýyla yürütülecek yargýlamalara Genel Kurulca bakýlýr. Anayasa degisikliginde iptale, siyasî partilerin kapatýlmasýna ya da Devlet yardýmýndan yoksun býrakýlmasýna karar verilebilmesi için üye tamsayýsýnýn üçte iki oy çoklugu sarttýr.
Sekil bozukluguna dayalý iptal davalarý Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara baglanýr.
Anayasa Mahkemesinin kurulusu, Genel Kurul ve dairelerin yargýlama usulleri kanunla; Mahkemenin çalýsma esaslarý, daire ve komisyonlarýn olusumu ve isbölümü kendi yapacagý içtüzükle düzenlenir.
Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sýfatýyla baktýgý davalar dýsýnda kalan isleri dosya üzerinde inceler. Ancak, anayasa sikayeti basvurularýnda durusma yapýlmasýna karar verilebilir. Mahkeme ayrýca gerekli gördügü hallerde sözlü açýklamalarýný dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanlarý çagýrabilir ve siyasî partilerin kapatýlmasýna iliskin davalarda, Yargýtay Cumhuriyet Bassavcýsýndan sonra kapatýlmasý istenen siyasî partinin genel baskanlýgýnýn veya tayin edecegi bir vekilin savunmasýný dinler.”
MADDE 19- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 156 ncý maddesinin son fýkrasý asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“Askerî Yargýtayýn kurulusu, isleyisi, mensuplarýnýn disiplin ve özlük isleri, mahkemelerin bagýmsýzlýgý ve hâkimlik teminatý esaslarýna göre kanunla düzenlenir.”
MADDE 20- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn 159 uncu maddesi asagýdaki sekilde degistirilmistir.
“MADDE 159- Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu, mahkemelerin bagýmsýzlýgý ve hâkimlik teminatý esaslarýna göre kurulur ve görev yapar. Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu yirmibir asýl ve on yedek üyeden olusur; üç daire halinde çalýsýr.
6 / 9
Kurulun Baskaný Adalet Bakanýdýr. Adalet Bakanlýgý Müstesarý Kurulun tabiî üyesidir. Kurulun, dört asýl üyesi, nitelikleri kanunda belirtilen; yüksek ögretim kurumlarýnýn hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarýnda görev yapan ögretim üyeleri, üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasýndan Cumhurbaskanýnca, bir asýl ve bir yedek üyesi Anayasa Mahkemesi raportörleri arasýndan Anayasa Mahkemesince, üç asýl ve iki yedek üyesi Yargýtay üyeleri arasýndan Yargýtay Genel Kurulunca, bir asýl ve bir yedek üyesi Danýstay üyeleri arasýndan Danýstay Genel Kurulunca, yedi asýl ve dört yedek üyesi birinci sýnýf olup, birinci sýnýfa ayrýlmayý gerektiren nitelikleri yitirmemis adlî yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan adlî yargý hâkim ve savcýlarýnca, üç asýl ve iki yedek üyesi birinci sýnýf olup, birinci sýnýfa ayrýlmayý gerektiren nitelikleri yitirmemis idarî yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan idarî yargý hâkim ve savcýlarýnca, dört yýl için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilir.
Kurul üyeligi seçimi, üyelerin görev süresinin dolmasýndan önceki altmýs gün içinde yapýlýr. Cumhurbaskaný tarafýndan seçilen üyelerin görev süreleri dolmadan Kurul üyeliginin boþalmasý durumunda, bosalmayý takip eden altmýs gün içinde, yeni üyelerin seçimi yapýlýr.
Diger üyeliklerin bosalmasý halinde, asýl üyenin yedegi tarafýndan kalan süre tamamlanýr. Yargýtay ve Danýstay genel kurullarýndan seçilecek Kurul üyeligi için her üyenin, birinci sýnýf adlî ve idarî yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan seçilecek Kurul üyeligi için her hâkim ve savcýnýn; ancak bir aday için oy kullanacagý seçimlerde, en fazla oy alan adaylar sýrasýyla asýl ve yedek üye seçilir. Bu seçimler her dönem için bir defada ve gizli oyla yapýlýr.
Kurulun, Adalet Bakaný ile Adalet Bakanlýgý Müstesarý dýsýndaki asýl üyeleri, görevlerinin devamý süresince kanunda belirlenenler dýsýnda baska bir görev alamazlar. Kurulun yönetimi ve temsili Kurul Baskanýna aittir. Kurul Baskaný dairelerin çalýsmalarýna katýlamaz. Kurul, kendi üyeleri arasýndan daire baskanlarýný seçer. Baskan, yetkilerinden bir kýsmýný baskanvekili olarak belirledigi daire baskanýna devredebilir.
Kurul, adlî ve idarî yargý hâkim ve savcýlarýný meslege kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sýnýfa ayýrma, meslekte kalmalarý uygun görülmeyenler hakkýnda karar verme, disiplin cezasý verme, görevden uzaklastýrma islemlerini yapar; Adalet Bakanlýgýnýn, bir mahkemenin kaldýrýlmasý veya yargý çevresinin degistirilmesi konusundaki tekliflerini karara baglar; ayrýca, Anayasa ve kanunlarla verilen diger görevleri yerine getirir.
Hâkim ve savcýlarýn görevlerini; kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapýp yapmadýklarýný denetleme; görevlerinden dolayý veya görevleri sýrasýnda suç isleyip islemediklerini, hal ve eylemlerinin sýfat ve görevleri icaplarýna uyup uymadýgýný arastýrma ve gerektiginde haklarýnda inceleme ve sorusturma islemleri, ilgili dairenin teklifi ve Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu Baskanýnýn oluru ile Kurul müfettislerine yaptýrýlýr. Sorusturma ve inceleme islemleri, hakkýnda sorusturma ve inceleme yapýlacak olandan daha kýdemli hâkim veya savcý eliyle de yaptýrýlabilir.
Kurulun meslekten çýkarma cezasýna iliskin olanlar dýsýndaki kararlarýna karsý yargý mercilerine basvurulamaz. Kurula baglý Genel Sekreterlik kurulur. Genel Sekreter, birinci sýnýf hâkim ve savcýlardan Kurulun teklif ettigi üç aday arasýndan Kurul Baskaný tarafýndan atanýr. Kurul müfettiþleri ile Kurulda geçici veya sürekli olarak çalýstýrýlacak hâkim ve savcýlarý, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Kurula aittir.
Adalet Bakanlýgýnýn merkez, baglý ve ilgili kuruluslarýnda geçici veya sürekli olarak çalýþtýrýlacak hâkim ve savcýlar ile adalet müfettislerini, muvafakatlerini alarak atama yetkisi 7 / 9 Adalet Bakanýna aittir.
Kurul üyelerinin seçimi, dairelerin olusumu ve isbölümü, Kurulun ve dairelerin görevleri, toplantý ve karar yeter sayýlarý, çalýsma usul ve esaslarý, dairelerin karar ve islemlerine karsý yapýlacak itirazlar ve bunlarýn incelenmesi usulü ile Genel Sekreterligin kurulus ve görevleri kanunla düzenlenir.”
MADDE 21 - Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýnýn geçici 15 inci maddesi yürürlükten kaldýrýlmýstýr.
MADDE 22- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasýna asagýdaki geçici maddeler eklenmistir.
“GEÇÝCÝ MADDE 18- Bu Kanunun 6 ncý maddesiyle Anayasanýn 69 uncu maddesinde yapýlan degisiklikler, Anayasa Mahkemesinde görülmekte olan davalarda da uygulanýr.
GEÇÝCÝ MADDE 19- Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihte Anayasa Mahkemesinin mevcut yedek üyeleri asýl üye sýfatýný kazanýr. Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren otuz gün içinde, birer üye, Sayýþtay Genel Kurulunun ve baro baskanlarýnýn gösterecekleri üçer aday arasýndan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafýndan seçilir. Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapýlacak seçimde, her bos üyelik için ilk oylamada üye tam sayýsýnýn üçte iki ve ikinci oylamada üye tam sayýsýnýn salt çogunlugu aranýr. Ýkinci oylamada salt çogunluk saglanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapýlýr; üçüncü oylamada en fazla oy alan aday üye seçilmis olur.
Sayýstay Genel Kurulunda, Anayasa Mahkemesi üyeligine aday göstermek için yapýlacak seçimlerde, bir üye ancak bir aday için oy kullanabilir; en fazla oy alan üç kisi aday gösterilmis sayýlýr. Baro baskanlarýnýn avukatlar arasýndan gösterecekleri üç aday için yapýlacak seçimde de her bir baro baskaný ancak bir aday için oy kullanabilir ve en fazla oy alan üç kisi aday gösterilmis sayýlýr.
Cumhurbaskaný, yüksekögrenim görmüs Türkiye Cumhuriyeti vatandaslarý arasýndan iki üyeyi seçer.
Anayasa Mahkemesi üyeligine aday gösteren kurumlarýn halen mevcut üyeleri ile kendi kontenjanlarýndan seçilmis yedek üyeler, tamamlama seçiminde göz önünde bulundurulur. Anayasa sikayetine iliskin gerekli düzenlemeler iki yýl içinde tamamlanýr. Uygulama kanununun yürürlüge girdigi tarihten itibaren anayasa sikâyeti basvurularý kabul edilir.
Anayasa Mahkemesinde halen belli görevlere seçilmis olanlarýn bu sýfatlarý seçilmiþ olduklarý sürenin sonuna kadar devam eder. Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihte üye olanlar yaþ haddine kadar görevlerine devam ederler.
GEÇÝCÝ MADDE 20- Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren otuz gün içinde asagýda belirtilen esas ve usuller dahilinde Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu üyeleri seçilir.
a) Cumhurbaskaný, hâkimlik meslegine alýnmasýna engel bir hali olmayan; yüksek ögretim kurumlarýnýn hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarýnda en az onbes yýldan beri görev yapan ögretim üyeleri, üst kademe yöneticileri ile meslekte fiilen onbeþ yýlýný doldurmuþ avukatlar arasýndan dört üye seçer. Cumhurbaskaný, üst kademe yöneticileri 8 / 9 arasýndan seçecegi Kurul üyesini, bakanlýk, müstesarlýk, müstesar yardýmcýlýgý, valilik, Cumhurbaskanlýgý Genel Sekreterligi, kamu kurum ve kuruluslarýnda genel müdürlük veya teftis kurulu baskanlýgý görevlerini yapanlar arasýndan seçer.
b) Anayasa Mahkemesi, bir asýl ve bir yedek üyeyi Anayasa Mahkemesi raportörleri arasýndan seçer. Mahkeme Baskaný bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren yedi gün içinde Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu üye adaylýk basvurularýný ilân eder. Olan tarihinden itibaren yedi gün içinde adaylar basvurularýný yaparlar. Basvuru tarihinin sona erdigi günden itibaren onbes gün içinde Mahkeme, adaylar arasýndan bir asýl ve bir yedek üyeyi seçer.
c) Yargýtay Genel Kurulu, Yargýtay üyeleri arasýndan üç asýl ve iki yedek üye seçer. Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren yedi gün içinde Yargýtay Birinci Baskaný adaylýk basvurusunu ilan eder.
--------------------------------------------------------------------------------
lan tarihinden itibaren yedi gün içinde adaylar Birinci Baskanlýga basvurur. Basvuru tarihinin sona erdigi günden itibaren onbes gün içinde Yargýtay Genel Kurulu seçim yapar. Her Yargýtay üyesinin sadece bir aday için oy kullanabilecegi seçimde, en fazla oy alan adaylar sýrasýyla asýl ve yedek üye seçilmis olur.
ç) Danýstay Genel Kurulu, Danýstay üyeleri arasýndan bir asýl ve bir yedek üye seçer. Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren yedi gün içinde Danýstay Baskaný adaylýk basvurusunu ilan eder. Ýlan tarihinden itibaren yedi gün içinde adaylar Baskanlýga basvurur. Basvuru tarihinin sona erdigi günden itibaren onbes gün içinde Danýstay Genel Kurulu seçim yapar. Her Danýstay üyesinin sadece bir aday için oy kullanabilecegi seçimde, en fazla oy alan adaylar sýrasýyla asýl ve yedek üye seçilmis olur.
d) Yedi asýl ve dört yedek üye birinci sýnýf olup, birinci sýnýfa ayrýlmayý gerektiren nitelikleri yitirmemiþ olan adli yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan, adli yargý hâkim ve savcýlarý tarafýndan Yüksek Seçim Kurulunun gözetim ve denetiminde seçilir. Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten itibaren bes gün içinde Yüksek Seçim Kurulu adaylýk basvurularýný ilân eder. Ýlân tarihinden itibaren üç gün içinde adaylar Yüksek Seçim Kuruluna basvurur.
Basvuru tarihinin sona erdigi günden itibaren iki gün içinde Yüksek Seçim Kurulu adaylarýn basvurularýný inceler ve aday listesini belirleyerek ilân eder. Takip eden iki gün içinde bu listeye karsý itiraz edilebilir.
--------------------------------------------------------------------------------
itiraz süresinin sona erdigi günden itibaren iki gün içinde itirazlar incelenir, sonuçlandýrýlýr ve kesin aday listesi ilân edilir. Yüksek Seçim Kurulunun kesin aday listesini ilân ettigi tarihten sonraki ikinci Pazar günü her ilde, il seçim kurulunun gözetim ve denetimi altýnda yapýlacak seçimlerde, o ilde ve ilçelerinde görev yapan hâkim ve savcýlar oy kullanýr.
Ýl seçim kurullarý o ilde oy kullanacak hâkim ve savcýlarýn sayýsýna göre sandýk kurullarý olusturur. Sandýk kurullarýnýn islem, tedbir ve kararlarýna karsý yapýlan sikâyet ve itirazlar il seçim kurulunca karara baglanýr. Adaylar propaganda yapamazlar; sadece, Yüksek Seçim Kurulu tarafýndan belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde özgeçmislerini bu is için tahsis edilmis bir internet sitesinde yayýmlayabilirler. Bu seçimlerde her seçmen sadece bir aday için oy kullanabilir. Seçimlerde en çok oy alan adaylar sýrasýyla asýl ve yedek üye seçilmis olur. Kullanýlacak oy pusulalarýyla ilgili diger hususlar Yüksek Seçim Kurulu tarafýndan belirlenir. Yüksek Seçim Kurulu, oy pusulalarýný kendisi bastýrabilecegi gibi gerektiginde uygun görecegi il seçim kurullarý vasýtasýyla bastýrmaya da yetkilidir. Yapýlacak seçimlerde, 26/4/1961 tarihli ve 298 sayýlý Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkýnda Kanunun bu bende aykýrý olmayan hükümleri uygulanýr.
e) Üç asýl ve iki yedek üye birinci sýnýf olup, birinci sýnýfa ayrýlmayý gerektiren nitelikleri yitirmemis idari yargý hâkim ve savcýlarý arasýndan, idari yargý hâkim ve savcýlarý tarafýndan Yüksek Seçim Kurulunun gözetim ve denetiminde seçilir. Bölge idare mahkemelerinin bulundugu illerde, il seçim kurulunun gözetim ve denetimi altýnda yapýlacak bu seçimlerde, o bölge idare mahkemesinde ve yargý çevresi içerisinde kalan yerlerde görev 9 / 9 yapan idari yargý hâkim ve savcýlarý oy kullanýr. Bu seçimler hakkýnda da (d) bendi hükümleri uygulanýr.
Birinci fýkranýn (a), (b), (d) ve (e) bentleri uyarýnca seçilen Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun asýl üyeleri bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihten sonraki otuzuncu günü takip eden is günü görevlerine baslarlar.
Bu Kanunun yürürlüge girdigi tarihte, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun Yargýtaydan gelen asýl ve yedek üyelerinin görevleri, seçilmis olduklarý sürenin sonuna kadar devam eder. Bu üyelerden görev süresini tamamlayanlarýn yerine birinci fýkranýn (c) bendi uyarýnca seçilenler sýrayla göreve baslarlar.
Bu madde uyarýnca seçilen üyelerin göreve baslamasýný müteakip yapýlacak ilk Kurul toplantýsýnda, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunun Danýstaydan gelen asýl ve yedek üyelerinden ad çekme suretiyle belirlenen bir asýl ve bir yedek üyesinin görevi sona erer.
Kalan asýl ve yedek üye ise seçilmis olduklarý sürenin sonuna kadar görevlerine devam eder. Bu üyelerden görev süresini tamamlayanlarýn yerine birinci fýkranýn (ç) bendi uyarýnca seçilenler göreve baslarlar. Birinci fýkranýn (c) ve (ç) bentleri uyarýnca seçilen üyelerden, üçüncü ve dördüncü fýkra uyarýnca göreve baslayanlarýn görev süresi, birinci fýkranýn (a), (b), (d) ve (e) bentleri uyarýnca seçilen diger Kurul üyelerinin görev süresinin bittigi tarihte sona erer.
Ýlgili kanunlarda gerekli düzenlemeler yapýlýncaya kadar, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kuruluna seçilen asýl üyeler, Yargýtay daire baskaný için ilgili mevzuatýnda öngörülen tüm malî ve sosyal haklar ile emeklilik hakkýndan aynen yararlanýrlar. Ayrýca, Kurulun Baskaný dýsýndaki asýl üyelerine, 30000 gösterge rakamýnýn memur aylýklarýna uygulanan katsayý ile çarpýmý sonucu bulunacak miktarda aylýk ek tazminat ödenir.
Ýlgili kanunlarda düzenleme yapýlýncaya kadar, Hâkimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu,
a) Anayasa hükümlerine aykýrý olmamak kaydýyla, yürürlükteki kanun hükümlerine göre Kurul seklinde çalýsýr.
b) Ýkinci fýkra uyarýnca asýl üyelerinin göreve basladýgý tarihten itibaren bir hafta içinde Adalet Bakanýnýn baskanlýgýnda toplanýr ve bir geçici Baskanvekili seçer.
c) En az onbeþ üye ile toplanýr ve üye tam sayýsýnýn salt çogunlugu ile karar verir.
ç) Sekreterya hizmetleri Adalet Bakanlýgý tarafýndan yürütülür. Bu madde hükümleri, ilgili kanunlarda gerekli düzenlemeler yapýlýncaya kadar uygulanýr.
MADDE 23 – Bu Kanun yayýmý tarihinde yürürlüge girer ve halkoyuna sunulmasý halinde tümüyle oylanýr.
